Resurfacing: heupprothese voor de jonge actieve patiënt

Een nieuwe techniek in de heupchirurgie

Heupprothese, ook bij jonge mensen

Heupproblemen associëren we doorgaans met ouder worden. Dat klopt niet helemaal.
Het aantal jonge patienten met een heupprobleem waarvoor uiteindelijk prothesechirurgie noodzakelijk is, groeit gestaag. Dr. Jansegers is een expert op het gebied van de resurfacing techniek.

Slijtage, een groot probleem

In de klassieke totale heupprothese wordt een kunststof (polyethyleen)  gebruikt voor het zogenaamde plastieken pannetje. De slijtage van dit materiaal vormt een ernstig probleem.
Dr. Jansegers: "Door slijtage ontstaan microscopisch kleine plastieken deeltjes. Die veroorzaken een reactie in het weefsel. Deze biologische reactie heeft als eindresultaat dat delen van de prothese loskomen als gevolg van het verdwijnen van bot. Tijdens een nieuwe ingreep vervangt de chirurg één of meer onderdelen van de prothese".

Slijtage, een kwestie van tijd en activiteit

Praktijkervaring leert dat geen enkel type prothese aan dit proces ontsnapt.
Door wrijving van de gebruikte materialen komen minuscule stukjes materiaal los.  Zulke slijtagepartikels zijn onvermijdelijk bij orthopedische implantaten.
De tijdsspanne waarbinnen die slijtage optreedt, is variabel. Vele zaken spelen hierbij een rol: het design van het implantaat, de materialen, de chirurgische techniek en de activiteit van de patiënt.

100 maal minder slijtage

Bij jonge patient trachten de orthopedisch chirurgen om polyethyleen te verbannen. De oplossing ligt in het gebruik van andere wrijvingskoppels tussen bot en pan, bijvoorbeeld keramisch op keramisch materiaal of metaal op metaal.
Hierdoor vermindert in de klassieke totale heupprothesen de slijtage tot 100 maal.
Vooral bij jongere mensen wordt aan deze frictiecomponenten de voorkeur gegeven.

Resurfacing, baanbrekende techniek

Bij de plaatsing van een klassieke heupprothese wordt de volledige kop en hals van het bovenbeen verwijderd. Dat is een nadeel voor jonge mensen. Je wilt immers zoveel mogelijk bot sparen. Meestal is slechts het kraakbenig oppervlak aangetast.
Resurfacing techniek biedt hierop een antwoord. Met deze techniek worden de kop en hals van het bovenbeen bewaard. Er gebeurt enkel een kraakbeenvervangende “overkapping” van de kop van het bovenbeen door een metalen cupule, in de gewrichtskom wordt een metalen cup geplaatst. Hier komt dus geen polyethyleen aan te pas.
De techniek werd ruim 10 jaar geleden geïntrodueerd. Dr. Jansegers was vanaf het begin betrokken.

Veel voordelen

De  resurfacing techniek heeft volgens dokter Jansegers heel wat voordelen:
"De operatietechniek is complexer en moeilijker dan bij de klassieke heupprothese, maar de voordelen zijn legio. De kop en hals van het bovenbeen blijven bewaard. Bovendien worden de anatomische verhoudingen hersteld. Door dat herstel behouden we de beenlengte zonder risico op beenverlenging.
Door het gebruik van andere wrijvingsmaterialen verlengen we de levensduur van de prothese aanzienlijk. Dit schept veel mogelijkheden voor de jonge patiënten. De jongste patient in onze praktijk is 16 jaar.
Een heel groot voordeel is dat er geen activiteitsbeperking is. Alle sporten zijn nadien toegelaten. In de volksmond spreken we soms over een 'sportheup'; zo werd bij de Amerikaanse wielrenner Floyd Landis de techniek met succes toegepast.
Er is beduidend minder kans op ontwrichting van het heupgewricht door de grotere diameter van het materiaal.
Wanneer het nodig is, kan later gemakkelijk een revisie uitgevoerd worden.
En natuurlijk is de snellere revalidatie aardig meegenomen".

Een stevige femurhals volstaat

De resurfacing-techniek wordt gebruikt bij patiënten met heuparthrose (slijtage van de gewrichten), maar zonder osteoporose (botontkalking). De enige vereiste voor deze techniek is immers dat  de femurhals (versmalling van het dijbeen) voldoende stevig is om het gevaar op breuken uit te sluiten. In de praktijk betekent dit doorgaans dat vrouwen tot + 60 jaar en mannen tot +65 jaar in aanmerking komen voor de techniek.
De resurfacing-techniek kan niet toegepast worden bij fracturen en wanneer de kop van het bovenbeen afsterft doordat hij geen bloedtoevoer meer krijgt.

Sneller actief na de operatie

Het behandelingsschema na de ingreep verloopt hetzelfde als bij een klassieke heupprothese. Het gaat alleen vlugger. Patiënten worden sneller ontslagen uit het ziekenhuis. Gemiddeld 4 à 5 dagen na de ingreep. Krukken gaan sneller naar de kant en patiënten gaan gemiddeld 2 maanden vroeger werken.